Dłużnik wyjechał do UK – co REALNIE możesz zrobić jako wierzyciel?

Wyjazd dłużnika za granicę, szczególnie do Wielkiej Brytanii, dla wielu wierzycieli oznacza jedno: koniec realnych szans na odzyskanie pieniędzy. To przekonanie jest jednak błędne i – co gorsza – często prowadzi do całkowitego zaniechania działań, a tym samym do realnej straty finansowej.

W praktyce dług nie znika tylko dlatego, że dłużnik zmienił kraj zamieszkania. Zobowiązanie nadal istnieje i może być dochodzone. Problem polega na tym, że klasyczne metody stosowane w Polsce bardzo często okazują się nieskuteczne, jeśli nie towarzyszy im odpowiednia strategia dostosowana do realiów międzynarodowych.

W polskim systemie prawnym stosunkowo łatwo jest uzyskać nakaz zapłaty, zwłaszcza w uproszczonych trybach. Dla wielu wierzycieli to pierwszy i często jedyny krok. Niestety, na tym etapie pojawia się zasadniczy problem – sam nakaz, bez możliwości skutecznej egzekucji, ma ograniczoną wartość. Jeżeli dłużnik przebywa w Wielkiej Brytanii, a jego aktualne dane nie są znane, prowadzenie egzekucji w Polsce staje się iluzoryczne.

Z kolei dochodzenie roszczeń bezpośrednio w Wielkiej Brytanii wymaga innego podejścia. System brytyjski kładzie większy nacisk na formalne przygotowanie sprawy oraz właściwe zidentyfikowanie dłużnika. To oznacza, że kluczowym elementem nie jest sam fakt posiadania długu, lecz możliwość powiązania konkretnej osoby z miejscem zamieszkania, zatrudnieniem czy rachunkiem bankowym. Bez tych informacji nawet najlepsza dokumentacja nie przełoży się na realny odzysk. W praktyce proces dochodzenia należności w UK bardzo często zaczyna się od tzw. pre-action, czyli formalnego wezwania do zapłaty przygotowanego zgodnie z brytyjskimi standardami. Ten etap bywa niedoceniany, a potrafi przynieść zaskakująco dobre rezultaty, szczególnie w przypadku dłużników, którzy funkcjonują w oficjalnym obiegu gospodarczym i są świadomi konsekwencji prawnych. Dobrze przygotowane wezwanie może skłonić do kontaktu, negocjacji lub spłaty bez konieczności wszczynania postępowania sądowego.

Jeżeli jednak sprawa wymaga dalszych działań, możliwe jest skierowanie pozwu do sądu w Wielkiej Brytanii. To rozwiązanie bardziej kosztowne i czasochłonne niż w Polsce, ale jednocześnie dające realne narzędzia egzekucyjne, takie jak zajęcie wynagrodzenia czy środków na rachunku bankowym. Warunkiem skuteczności jest jednak odpowiednie przygotowanie sprawy – zarówno pod względem danych, jak i dokumentacji.

Alternatywą jest próba uznania polskiego tytułu egzekucyjnego na terenie Wielkiej Brytanii. Po Brexicie procedura ta stała się bardziej złożona i w wielu przypadkach mniej efektywna niż bezpośrednie działanie w UK. Dlatego rozwiązanie to stosuje się głównie w sprawach o większej wartości, gdzie uzasadnione jest poniesienie dodatkowych kosztów formalnych.

Czas trwania całego procesu zależy od wybranej ścieżki i jakości danych. Działania wstępne mogą przynieść efekt w ciągu kilku tygodni, natomiast pełne postępowanie sądowe i egzekucyjne to zwykle kilka miesięcy. Koszty również są zróżnicowane – od relatywnie niewielkich przy działaniach wstępnych, po znaczące przy pełnym procesie sądowym. Największym kosztem bywa jednak brak jakiejkolwiek strategii, który w praktyce oznacza utratę całej należności.

Z perspektywy wierzyciela kluczowe jest zrozumienie, że wyjazd dłużnika do Wielkiej Brytanii nie zamyka drogi do odzyskania długu. Wymaga natomiast zmiany podejścia – z reaktywnego na strategiczne. To nie sam dług decyduje o sukcesie, lecz jakość danych, właściwy dobór narzędzi oraz kolejność podejmowanych działań.

Cross Border Debt Recovery Daniel Liszewski